Hoe herken je spanningsopbouw bij je hond?

Op deze foto zie je een hond die aan het fixeren is.

Leer zijn lichaamstaal en stress-signalen.

Het is erg belangrijk om de lichaamstaal en stress-signalen van je hond goed te kunnen lezen. Zo kun je goed inschatten wanneer jouw hond angstig of juist zelfverzekerd is. Wanneer je een uitvallende hond hebt, of jouw hond vertoont reactief gedrag, dan is een goede kennis van zijn lichaamstaal en stress-signalen essentieel om in te kunnen schatten wanneer hij gespannen raak en hij mogelijk gaat uitvallen. 

Lichaamstaal

Om de hele lichaamstaal en de stress-signalen van een hond in een blog samen te vatten is niet mogelijk, daar kun je wel een boek over schrijven! Daarom beperk ik me in dit blog tot de belangrijkste dingen waaraan je spanningsopbouw en een mogelijke naderende uitval kan herkennen. 

'Borstelen'

Wanneer je dit woord voor het eerst hoort denk je misschien dat het met de verzorging van de vacht te maken heeft.

Maar wanneer we spreken over 'de hond borstelt' dan betekent dit dat de haren op zijn rug omhoog gaan staan. Dit is een reactie van het lichaam op spanning.

Zijn haren overeind zetten

Er wordt ook nog wel eens gezegd dat de hond 'zijn haren overeind zet'. Maar eigenlijk is dit niet juist, hierdoor zou je denken dat hij het expres/bewust doet.

Op de foto zie je een hond die aan het borstelen is

Het borstelen kun je vergelijken met kippenvel bij mensen, het is een reactie op iets en wordt aangestuurd onder invloed van processen in het lijf. De hond doet dit dus niet bewust. 

Teken aan de wand

Wanneer je ziet dat jouw hond aan het borstelen is, is dat een teken aan de wand. Soms gebeurt het tijdens spel met andere honden, dan weet je dus dat hij het spannend vind. Laat je dit 'spel' dan doorgaan, dan kan het zijn dat hij uit gaat vallen. Ook kan een hond al gaan borstelen waneer hij een andere hond op een afstandje ziet aankomen. 

Het geeft dus aan dat hij op die afstand al spanning aan het opbouwen is in zijn lijf.

'Fixeren'

Op deze foto zie je een hond die aan het fixeren is.

Een fixerende hond is een hond die onafgebroken starend oogcontact heeft naar een prikkel, zoals bijvoorbeeld een andere hond.

Zijn ogen hebben een harde blik, je ziet hierbij dat de hond een gespannen lichaamshouding heeft. Het fixeren is vaak voorbode voor blaffen of een uitval. 

Niet prettig

Wanneer een hond fixeert kan dit door de prikkel (bijvoorbeeld een persoon of een andere hond) als zeer onprettig worden ervaren. Het komt namelijk erg bedreigend over.

Ga zelf maar na, wanneer iemand naar je 'staart' met een vervelende blik krijg je daar een onprettig gevoel van. Een andere hond kan dus ook reactief gaan reageren, of onzeker worden, alleen maar omdat de ene hond fixeert op hem. 

Fixeren komt voor de andere hond erg bedreigend over!
Niet alleen naar honden

Een hond kan zich op veel verschillende prikkels fixeren. Bijvoorbeeld op een andere hond maar ook op een mens, een ander dier en bewegende prikkels zoals een fietser, auto of scooter. Een hond die aan het 'jagen' is fixeert ook vaak op zijn prooi. 

Verschil met 'gewoon kijken'

Als een hond aan het fixeren is onderscheidt dit zich van ‘gewoon kijken’ dus doordat de hond vaak harde rond ogen heeft. Daarnaast blijft hij onafgebroken kijken zonder weg te kijken en is zijn lichaam gespannen.

Stress-signalen

Stress hoort bij het leven, ook bij leren komt stress kijken. Een beetje stress is helemaal niet erg, maar wanneer een hond teveel stress heeft is hij juist weer beperkt in zijn leervermogen of bouwt spanning zich zo hoog op dat hij gaat uitvallen.

Er worden in de literatuur soms verschillende benamingen gehanteerd voor stress-signalen. Hieronder leg ik uit welke benamingen ik hanteer. 

'Beklik'

lichaamstaal hond beklik

Bij de bek-lik zie je veel tong, de tong gaat vaak helemaal over de neus heen. Het doet zich voor in allerlei situaties die spannend zijn voor de hond. Het kan zowel tijdens of achteraf de spannende gebeurtenis plaatsvinden.

De beklik onderscheid zich van 'gewoon' likken dat het ook op momenten gebeurd dat de hond bijvoorbeeld niet iets aan het eten is (of net heeft gedaan) maar dat het plaatsvind op een moment wat daar volkomen van los staat.

De 'beklik' heeft een verzorgend kenmerk. Van stress-signalen met een verzorgend kenmerk wordt vaak gezegd dat het een kalmerende werking heeft. Het kan zijn dat de hoeveelheid stress-hormoon iets afneemt door deze handeling.

Dat wil niet zeggen dat een hond die een bek-lik vertoont, niet gaat uitvallen. Hij doet het omdat er spanning aan het opbouwen is, dus als die spanning nog hoger oploopt dat kan de hond zeker ook gaan uitvallen. 

'Tongelen'

Een hond tongelt wanneer hij gespannen het puntje van zijn tong naar buiten steekt. De tong komt net iets naar buiten en raakt de neus niet. De hond heeft een gesloten bek en gespannen kaken.

Vaak heeft hij hierbij ook een gespannen blik (fixeren). Tongelen wordt ook een 'intentie beweging' genoemd. De beweging die niet wordt afgemaakt is uitvallen/bijten.

Het is dus een duidelijk teken aan de wand wat de hond wil gaan doen wanneer de spanning zich nog hoger opbouwt! Pas goed op wanneer je dit ziet! Want deze hond gaat mogelijk bijten!

stress-signaal tongelen

'Uitschudden'

Honden schudden zich regelmatig uit. Het uitschudden is niet altijd een stress-signaal, vaak is het ook gewoon een manier om water of zand uit de vacht te schudden. Wanneer jouw hond net uit het water komt, in het zand heeft liggen rollen of bijvoorbeeld geborsteld is, dan is het waarschijnlijk geen stress-signaal.

Schud de hond zich op een 'gek' moment uit, bijvoorbeeld na het snuffelen aan een andere hond, of nadat je een andere hond bent gepasseerd? Dan is het waarschijnlijk wel een stress-signaal. De hond 'schudt' hiermee letterlijk de stress van zich af. Het typerende aan dit signaal is dan ook dat het meestal pas ná de stressvolle gebeurtenis plaatsvind. 

Hoge stress

Waneer je hond in zijn lichaamstaal spanning laat zien en/of meerdere stress-signalen vertoont dan is het verstandig even een stapje terug te doen. Maak de afstand tot de prikkel groter. 

Hard aanpakken van lekkers

Waneer je merkt dat jouw hond het lekkers tijdens de wandeling steeds harder gaat aannemen, dan is dit ook een duidelijk signaal dat de hond spanning aan het opbouwen is. Doordat het stress-hormoon zich aan het opstapelen is, vermindert de zelfbeheersing en kan het zijn dat de hond steeds minder goed op jouw vingers let!

Niet meer aannemen van lekkers

Het niet aannemen van lekkers, terwijl de hond dit normaal wel doet, is een nog duidelijker teken aan de wand. Doordat de adrenaline zich aan het opstapelen is vermindert de lust om te eten. 

Dit geeft aan dat de stress zich hoog aan het opstapelen is.

Heeft dit je interesse gewekt en wil je graag meer leren?

In al mijn cursussen komen lichaamstaal en stress-signalen bij honden aan bod. 

In mijn EHBU cursus ga ik door middel van filmmateriaal nog dieper in op het herkennen van spanning bij de hond. 

Tijdens mijn live-training gaan we onder andere dieper in op de lichaamstaal van jouw eigen hond en leer je zijn of haar taal goed te lezen!


Dit artikel is geschreven door Henriëtte Jordens. Kopiëren of overname van dit bericht zonder toestemming is niet toegestaan. Delen van dit bericht op sociale media via onderstaande links stel ik erg op prijs!

Copyright Henriëtte Jordens - 2019

Over Henriëtte Jordens

Je bent bij mij aan het juiste adres als jij niet zorgeloos en ontspannen over straat kunt wandelen met je hond. Hoe zou het zijn als jij weer over straat durft met je hond? Dat je je niet meer aangekeken voelt op straat? Dat je niet meer gespannen de omgeving hoeft af te scannen? Download mijn e-book en zet de eerste stap op weg naar een ontspannen leven met je hond. Kopiëren over overname van dit bericht is niet toegestaan. Delen van dit bericht met sociale media via onderstaande link wordt op prijs gesteld.

Volg mij op:
  • Joke schreef:

    Leuk om te lezen.Gijsje reageert heel apart op stress.Hij hapt naar mijn voeten met veel geblaf.
    Hij is nu 9 jaar en het is echt niet af te leren.
    Veel pogingen gedaan .gr Joke

  • >